{"id":322,"date":"2018-08-08T20:00:00","date_gmt":"2018-08-08T20:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/322\/"},"modified":"2018-08-08T20:00:00","modified_gmt":"2018-08-08T20:00:00","slug":"pyzdry-dzialania-dla-terenu-dawnego-zamku-krolewskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/322\/","title":{"rendered":"Pyzdry \u2013 dzia\u0142ania dla terenu dawnego zamku kr\u00f3lewskiego"},"content":{"rendered":"

Dwa miesi\u0105ce temu w Pyzdrach odby\u0142a si\u0119 konferencja pod tytu\u0142em: „Terra Pisdriensis – dawniej i dzi\u015b – krajobraz chroniony – regulacje i realia”. W czasie jej trwania zwr\u00f3cono si\u0119 do naszego stowarzyszenia z pro\u015bb\u0105 o pomoc w zachowaniu i niedopuszczenie do rozbi\u00f3rki budynku administracyjno-us\u0142ugowego po\u0142o\u017conego w Pyzdrach zlokalizowanego w bloku zabudowy powsta\u0142ej na ruinach zamku (dzia\u0142ka o numerze geodezyjnym 1089\/2).<\/p>\n

Dok\u0142adnie chodzi o budynek administracyjno-us\u0142ugowy znajduj\u0105cy si\u0119 na terenie zespo\u0142u zamku w Pyzdrach, wpisanego do rejestru zabytk\u00f3w pod nr 120\/A decyzj\u0105 z dnia 1 czerwca 1968 roku [widoczny na zdj\u0119ciu]. Pochodzi on z okresu drugiego rozbioru Rzeczypospolitej, czyli ma ponad 200 lat. Jego wygl\u0105d zosta\u0142 w okresie PRL-u mocno zmieniony, ale nadaj jest on warto\u015bciowy i mo\u017cna przywr\u00f3ci\u0107 mu dawn\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107.
\"-Jego obecny w\u0142a\u015bciciel chcia\u0142 jego wyburzenia, w zwi\u0105zku z czym wyst\u0105pi\u0142 do Wielkopolskiego Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w z wnioskiem o zgod\u0119 na wyburzenie. Dnia 26 stycznia 2018 roku konserwator wyda\u0142 pozwolenie na prowadzenie rob\u00f3t rozbi\u00f3rkowych na tym obszarze. Sta\u0142o si\u0119 tak, poniewa\u017c konserwator nie posiada\u0142 pe\u0142nej wiedzy o warto\u015bci obiektu. W zwi\u0105zku z tym dostarczyli\u015bmy rys historyczny i poprosili\u015bmy konserwatora o ponowne przeanalizowanie dokumentacji i wznowienie post\u0119powania. Po kilku dniach otrzymali\u015bmy odpowied\u017a, \u017ce konserwator wyda\u0142 postanowienie o wznowieniu post\u0119powania.<\/p>\n

Mamy nadziej\u0119, \u017ce obiekt nie zniknie z Pyzdr, tylko zostanie pieczo\u0142owicie odrestaurowany i b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 mieszka\u0144com przez kolejne lata. Zyska te\u017c na tym ca\u0142a zabudowa powsta\u0142a na ruinach zamku kr\u00f3lewskiego, a trzeba powiedzie\u0107, \u017ce obiekty pozamkowe maj\u0105 spory potencja\u0142 turystyczny.<\/p>\n

 <\/p>\n

Historia budynku<\/strong>
Po drugim rozbiorze Polski w 1793 roku w\u0142adze pruskie przyst\u0105pi\u0142y do przebudowy zamku kr\u00f3lewskiego – siedziby starosty pyzdrskiego oraz rozpocz\u0119\u0142y wznoszenie budynku. Po upadku Napoleona w\u0142adze pruskie ulokowa\u0142y w budynku administracj\u0119 powiatu pyzdrskiego. Przej\u0119cie Pyzdr w wyniku postanowie\u0144 kongresu wiede\u0144skiego w maju 1815 roku przez w\u0142adze rosyjskie doprowadzi\u0142o wkr\u00f3tce do likwidacji powiatu. Budynek odt\u0105d zacz\u0105\u0142 pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 najdalej wysuni\u0119tego na zach\u00f3d rosyjskiego imperium carskiego Urz\u0119du Celnego. Nast\u0119pnie w czasie I wojny \u015bwiatowej budynek zosta\u0142 zaj\u0119ty przez pruskie w\u0142adze wojskowe organizuj\u0105c w nim siedzib\u0119 garnizonu wojskowego. To w\u0142a\u015bnie z tym budynkiem wi\u0105\u017ce si\u0119 jedna z najwa\u017cniejszych akcji zbrojnej Polskiej Organizacji Wojskowej w Pyzdrach. Dnia 11 listopada 1918 roku dosz\u0142o do brawurowego ataku oddzia\u0142\u00f3w POW na budynek, w kt\u00f3rym broni\u0142y si\u0119 wojska pruskie. Przed sob\u0105 POW-iacy mieli licz\u0105c\u0105 80 \u017co\u0142nierzy za\u0142og\u0119 broni\u0105c\u0105 „Ortskomando”. Mimo przewagi dosz\u0142o jednak do zdobycia i rozbrojenia broni\u0105cych si\u0119 w nim \u017co\u0142nierzy niemieckich. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci i praw miejskich nowe w\u0142adze za\u0142o\u017cy\u0142y w budynku Miejskie Gimnazjum Koedukacyjne. W jego organizacj\u0119 w\u0142\u0105czyli si\u0119 dwaj ksi\u0119\u017ca – proboszcz Franciszek Cywi\u0144ski oraz wikary Stefan Downar (p\u00f3\u017aniejszy proboszcz pyzdrski, pose\u0142 na Sejm, zamordowany w Dachau). Gimnazjum dzia\u0142a\u0142o w latach 1918-1931. W tym czasie pracowa\u0142o i uczy\u0142o si\u0119 w nim wiele zas\u0142u\u017conych os\u00f3b – na przyk\u0142ad: Stefan Korbo\u0144ski (powstaniec \u015bl\u0105ski i warszawski, polityk i publicysta, dzia\u0142acz Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego), Stanis\u0142aw Zaborowski (powstaniec wielkopolski i warszawski), J\u00f3zef Duczmal (powstaniec wielkopolski), Henryk Kubik – p\u00f3\u017aniej ojciec Leander (benedyktyn, zamordowany przez gestapo), Ignacy T\u0142oczek (architekt, urbanista, profesor Politechniki Warszawskiej). W\u015br\u00f3d absolwent\u00f3w s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017co\u0142nierze i powsta\u0144cy warszawscy: Jan Oleniczak, Tadeusz Mazowiecki, Zdzis\u0142aw Kosmalski – oficerowie zamordowani w 1940 roku przez NKWD w Charkowie oraz Ludwik Gawrych (cz\u0142onek Narodowej Organizacji Wojskowej i Armii Krajowej, dow\u00f3dca Batalionu „Gustaw” w powstaniu warszawskim).  <\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n
\"\"<\/figure>\n
\"\"<\/figure>\n
\"\"<\/figure>\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dwa miesi\u0105ce temu w Pyzdrach odby\u0142a si\u0119 konferencja pod tytu\u0142em: „Terra Pisdriensis – dawniej i dzi\u015b – krajobraz chroniony – regulacje i realia”. W czasie jej trwania zwr\u00f3cono si\u0119 do naszego stowarzyszenia z pro\u015bb\u0105 o pomoc w zachowaniu i niedopuszczenie do rozbi\u00f3rki budynku administracyjno-us\u0142ugowego po\u0142o\u017conego w Pyzdrach zlokalizowanego w bloku zabudowy powsta\u0142ej na ruinach zamku (dzia\u0142ka o numerze geodezyjnym 1089\/2). Dok\u0142adnie chodzi o budynek administracyjno-us\u0142ugowy znajduj\u0105cy si\u0119 na terenie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10322,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-27"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=322"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}