{"id":971,"date":"2022-11-27T20:00:00","date_gmt":"2022-11-27T20:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/971\/"},"modified":"2022-11-27T20:00:00","modified_gmt":"2022-11-27T20:00:00","slug":"jesienne-porzadki-na-cmentarzach-w-sedziwojewie-i-psarach-polskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/971\/","title":{"rendered":"Jesienne porz\u0105dki na cmentarzach w\u00a0S\u0119dziwojewie i\u00a0Psarach Polskich"},"content":{"rendered":"<p>Przez weekend uko\u0144czyli\u015bmy jesienne porz\u0105dki na cmentarzach ewangelickich w&nbsp;S\u0119dziwojewie i&nbsp;Psarach Wielkich. Uprz\u0105tn\u0119li\u015bmy li\u015bcie, \u015bmieci i&nbsp;resztki uschni\u0119tego bluszczu, kt\u00f3ry zalega\u0142 mi\u0119dzy grobami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 li\u015bci ju\u017c spad\u0142a z&nbsp;drzew, tak\u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 prac ju\u017c za nami!<\/p>\n<p>Cmentarz ewangelicki w&nbsp;S\u0119dziwojewie powsta\u0142 w&nbsp;II po\u0142owie XIX wieku i&nbsp;funkcjonowa\u0142 do ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej [\u017ar\u00f3d\u0142o: Mazurkiewicz Sebastian, Ko\u015bcio\u0142y, kaplice i&nbsp;cmentarze ewangelickie ziemi wrzesi\u0144skiej, Wrze\u015bnia 2017]. Cmentarz jest usytuowany w&nbsp;centrum wsi i&nbsp;znajduje si\u0119 na nim kilkadziesi\u0105t grob\u00f3w nale\u017c\u0105cych do ewangelik\u00f3w pochodzenia niemieckiego, kt\u00f3rzy zamieszkiwali S\u0119dziwojewo. Cmentarz wytyczony jest na planie pod\u0142u\u017cnego prostok\u0105ta, wewn\u0105trz kt\u00f3rego znajduje si\u0119 pod\u0142u\u017cna kwatera. Od strony po\u0142udniowej zachowa\u0142y si\u0119 metalowe s\u0142upki, kt\u00f3re stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 ogrodzenia. Niestety rozplanowanie jest cz\u0119\u015bciowo nieczytelne, w&nbsp;zwi\u0105zku z&nbsp;wycinkami drzew, kt\u00f3re wykonywano ze&nbsp;wzgl\u0119du na przechodz\u0105c\u0105 przez teren cmentarza lini\u0119 energetyczn\u0105. Pomimo tego na cmentarzu zachowa\u0142 si\u0119 starodrzew, kt\u00f3ry stanowi dominant\u0119 krajobrazow\u0105 w&nbsp;tej cz\u0119\u015bci S\u0119dziwojewa.<\/p>\n<p>Z kolei cmentarz ewangelicki w&nbsp;Psarach Wielkich zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w&nbsp;II po\u0142owie XIX wieku. Do niedawna ukryty by\u0142 w&nbsp;g\u0119stym lesie, ale po wichurze z&nbsp;dnia 11 sierpnia 2017 roku jest ods\u0142oni\u0119ty i&nbsp;dobrze widoczny, tym bardziej \u017ce usytuowany jest na ma\u0142ym wzniesieniu terenu w&nbsp;p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci wsi. Historia nie obesz\u0142a si\u0119 z&nbsp;nim \u0142askawie i&nbsp;do dnia dzisiejszego widoczne s\u0105 tylko trzy groby. To jednak wci\u0105\u017c bardzo ciekawa historia naszej okolicy.<\/p>\n<p>Historia naszej okolicy przez wieki by\u0142a tworzona przez ludzi r\u00f3\u017cnych kultur i&nbsp;wyzna\u0144. \u015alady po nich s\u0105 nadal obecne w&nbsp;naszym otoczeniu &#8211; mo\u017cna je dostrzec cho\u0107by w&nbsp;architekturze, miejscach kultu, czy poch\u00f3wku. Tym ostatnim miejscom nierzadko grozi zapomnienie, co stawia nas przed zadaniem, by ocali\u0107 dziedzictwo wielokulturowe i&nbsp;pami\u0119\u0107 o&nbsp;tych ludziach. Podj\u0119ta przez B\u0142a\u017ceja \u015aniegowskiego inicjatywa jest bardzo wa\u017cna &#8211; cmentarze te stanowi\u0105 nieod\u0142\u0105czny element krajobrazu kulturowego i&nbsp;historycznego naszej okolicy.<\/p>\n<figure class=\"is-layout-flex wp-block-gallery-1 wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped\">\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__11_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109710\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__11_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__11_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__11_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__12_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109711\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__12_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__12_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__12_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__13_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109712\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__13_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__13_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__13_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__14_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109713\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__14_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__14_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__14_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__15_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109714\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__15_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__15_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__15_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__16_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109715\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__16_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__16_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__16_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__17_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109716\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__17_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__17_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__17_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__18_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109717\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__18_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__18_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__18_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__19_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109718\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__19_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__19_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__19_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__20_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109719\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__20_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__20_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__20_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__21_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097110\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__21_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__21_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__21_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__22_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097111\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__22_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__22_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__22_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__23_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097112\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__23_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__23_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__23_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__24_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097113\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__24_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__24_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__24_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__25_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097114\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__25_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__25_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__25_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__26_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097115\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__26_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__26_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__26_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__27_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1097116\" srcset=\"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__27_.jpg 960w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__27_-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/20221127_cmentarze__27_-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przez weekend uko\u0144czyli\u015bmy jesienne porz\u0105dki na cmentarzach ewangelickich w&nbsp;S\u0119dziwojewie i&nbsp;Psarach Wielkich. Uprz\u0105tn\u0119li\u015bmy li\u015bcie, \u015bmieci i&nbsp;resztki uschni\u0119tego bluszczu, kt\u00f3ry zalega\u0142 mi\u0119dzy grobami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 li\u015bci ju\u017c spad\u0142a z&nbsp;drzew, tak\u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 prac ju\u017c za nami! Cmentarz ewangelicki w&nbsp;S\u0119dziwojewie powsta\u0142 w&nbsp;II po\u0142owie XIX wieku i&nbsp;funkcjonowa\u0142 do ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej [\u017ar\u00f3d\u0142o: Mazurkiewicz Sebastian, Ko\u015bcio\u0142y, kaplice i&nbsp;cmentarze ewangelickie ziemi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-971","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-4"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=971"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.projektwrzesnia.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}