Ziemia wrzesińska obfituje w różnego rodzaju pamiątki po mieszkających tu niegdyś osadnikach olęderskich i niemieckich wyznania ewangelickiego. Najbardziej charakterystyczne są cmentarze, które skrywają w sobie wiele informacji o niegdysiejszych mieszkańcach. W samej tylko gminie Września cmentarze takie znajdują się w: Sędziwojewie, Bierzglinie, Psarach Wielkich, Grzybowie, Sobiesierni, Obłaczkowie i Psarach Małych. Najdłużej porządkowaniem cmentarzy ewangelickich znajdujących się na terenie gminy Września zajmuje się Błażej Śniegowski. Działa on od 2016 roku.
W minionym tygodniu mieliśmy okazję porządkować cmentarze w Psarach Wielkich i Sędziwojewie. Pierwszy z nich został założony w II połowie XIX wieku. Do niedawna ukryty był w gęstym lesie, ale po wichurze z dnia 11 sierpnia 2017 roku jest odsłonięty i dobrze widoczny, tym bardziej że usytuowany jest na małym wzniesieniu terenu w północnej części wsi. Historia nie obeszła się z nim łaskawie i do dnia dzisiejszego widoczne są tylko trzy groby. Z kolei o historii cmentarza w Sędziwojewie pisaliśmy tutaj.
Warto wspomnieć, że porządkowanie cmentarza w Psarach Wielkich było możliwe dzięki uprzątnięciu przez gminę Września większości powalonych drzew. Mamy nadzieję, że podobnie jak w gminie Nekla wszystkie cmentarze będą niebawem oznaczone i uporządkowane.
