Pomysł zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów potonsilowskich wyszedł od burmistrza Tomasza Kałużnego. Chciałby on, aby obok galerii Karuzela powstał wielki market budowlany. Pomysł poparła większość radnych, którzy 21 czerwca br. przegłosowali odpowiednią uchwałę (tutaj) – tym samym rozpoczęła się procedura zmiany miejscowego planu.
Na początku sierpnia złożyliśmy zastrzeżenia i alternatywne propozycje względem pomysłu marketu budowlanego w ścisłym centrum miasta. Wolelibyśmy, żeby teren ten przeznaczyć na cele rekreacyjne i rozrywkowe. Na terenie tym mogłyby powstać kina, lokale gastronomiczne, miejsca spotkań mieszkańców oraz miejsce na upamiętnienie zakładu Tonsil. Zaproponowaliśmy również usytuowanie tam parku Tonsilu z reprezentacyjnymi bulwarami. Elementy te mogłyby w swojej architekturze nawiązywać do zakładu Tonsil.
Swoje zastrzeżenia do propozycji wrzesińskiego ratusza wnieśli również lokalni przedsiębiorcy. W swoim piśmie (tutaj) podnoszą szereg argumentów prawniczych, urbanistycznych i ekonomicznych przeciwko zezwalaniu na budowę takiego obiektu w centrum Wrześni. Artykuł na ten temat ukazał się również na portalu Wiadomości Wrzesińskich (tutaj).
W najbliższych tygodniach przekonamy się, czy burmistrz i radni powstrzymają się przed dewastacją przestrzeni miejskiej dla dobra mieszkańców i przedsiębiorców.
Poniżej przedstawiamy kilka argumentów przeciwko lokalizacji marketu budowlanego w centrum miasta. Takie obiekty powinny ewentualnie powstawać na obrzeżach Wrześni.
1. Korki i rozjechane drogi
Efektem ulokowania marketu budowlanego w przedmiotowym miejscu będzie nasilenie ruchu samochodowego i powstanie kolejnych korków w centrum Wrześni. Specyfika asortymentu oferowanego przez markety budowlane (wielkogabarytowe produkty) wiąże się z koniecznością użycia samochodów osobowych i ciężarowych przez klientów, którzy muszą przewieźć zakupiony towar do miejsca docelowego.
Niemożliwe jest przeniesienie towarów budowlanych (płytek, paneli, cementów, mebli itd.) bez użycia samochodów. Co więcej do zwiększenia ruchu przyczyni się również ruch wywołany dostawą towarów do ewentualnego marketu budowlanego. Zgodnie z praktyką w innych tego typu obiektach, towar dostarczany będzie przez samochody ciężarowe, które w tym celu będą musiały wjechać w sam środek miasta. Poza nasileniem ruchu, przyczyni się to także do pogorszenia stanu technicznego dróg w Gminie Września.
2. Ekonomia
Lokowanie wielkopowierzchniowych obiektów handlowych ma duży wpływ na miasto, zwłaszcza w aspekcie ekonomicznym. Powstanie takiego obiektu we Wrześni w 2016 roku przyczyniło się do degradacji handlu w historycznym centrum miasta – wiele sklepów upadło, a w ich miejscu stoją obecnie puste lokale do wynajęcia. Wynika to z tego, że centra handlowe tworzą nowe węzły, odseparowane i niezależne od tradycyjnej sieci miejskiej, harmonijnie skomponowanej w rozwoju ewolucyjnym miasta. Nowe sieci komercji międzynarodowej – centra handlowe, kształtowane według zasad sieci międzynarodowej, często są agresywne formalnie i opozycyjne w relacji do istniejącego systemu przestrzeni publicznych miasta.
Wskazać należy, że zdaniem ekspertów na 100 miejsc pracy związanych z powstaniem galerii znika 150-200 etatów. Izba Handlowa szacuje, że straty są jeszcze większe, bo jedno miejsce pracy w handlu nowoczesnym odbiera 4-5 miejsc pracy w handlu tradycyjnym. Przypuszczamy, że ulokowanie marketu budowlanego jeszcze bardziej przyczyni się do degradacji handlu rodzimego i uderzy w lokalnych przedsiębiorców. Burmistrz i Rada Gminy poprzez przyznane im przez ustawodawcę władztwo planistyczne powinni tak działać, aby swoimi decyzjami nie pogłębiać problemów osób prowadzących działalność gospodarczą w Gminie Września, których podatki zasilają gminną kasę.
3. Gospodarka przestrzenna
Ulokowanie marketu budowlanego na przedmiotowym terenie sprawi, że miasto „odwróci się” od rzeki Wrześnicy, kolejno eliminując aleje charakterystycznego ciągu drzew. Jest to działanie sprzeczne ze współczesnymi trendami i podejściem urbanistycznym do rzek w centrach miast. Takie działania wiążą się obecnie z „przywracaniem” rzek miastom poprzez rozwijanie nad nimi bulwarów, alei, parków, ogólnodostępnych miejsc do spędzania wolnego czasu (restauracje, kawiarnie, bary), które integrują społeczeństwo i zachęcają do spędzania wolnego czasu w przestrzeni publicznej. Tereny nadrzeczne powinny odznaczać się dużym zazielenieniem, niestety przy budowie marketów powierzchnia biologicznie czynna jest mocno okrojona. Konsekwencją ulokowania marketu budowlanego w przestrzeni nadrzecznej będzie dalsza degradacja Wrześnicy.
4. Kompozycja urbanistyczna
Kwestia układu kompozycyjnego w ogóle nie została wzięta pod uwagę. Występuje tutaj brak pomysłu na jasną i czytelną kompozycję urbanistyczną, która zachęci odbiorcę do przebywania w przestrzeni miejskiej. W zaprezentowanej koncepcji zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak jest tradycyjnych elementów kompozycji urbanistycznej świadczących o spójności tkanki śródmiejskiej jak: wartościowe dominanty i znaki szczególne, punkty węzłowe, uliczki, otwarcia widokowe. Nowe przestrzenie również wymagają takiego kształtowania, aby stanowiły o cechach indywidualnych przestrzeni. Market budowlany nie spełnia żadnej z tych przesłanek i jest efektem traktowania miasta i jego przestrzeni jako towaru czy produktu na sprzedaż, co poważnie godzi w dobro wspólne mieszkańców Wrześni.
5. Dziedzictwo kulturowe
Zaproponowana przez burmistrza zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wpłynie negatywnie na historyczną sylwetę miasta. Wjeżdżając do Wrześni od strony południowej i zachodniej można zaobserwować widok krajobrazowy miasta z dominantą w postaci gotyckiej wieży farnej, neogotyckiej wieży ratuszowej oraz neorenesansowego budynku sądu. Stanowi to o dawnym układzie kompozycyjnym miasta i jego charakterystycznych budynkach. Wszystkie te budynki są zabytkami ważnymi dla tożsamości i historii Wrześni. Ewentualne ulokowanie marketu budowlanego, które z reguły charakteryzują się nieciekawą i niską artystycznie architekturą, oszpeci sylwetę miasta i wpłynie negatywnie na układ urbanistyczny Wrześni.
