Każda gmina obowiązkowo sporządza na okres 4 lat gminny program opieki nad zabytkami. Września posiada obecnie „Program opieki nad zabytkami dla Miasta i Gminy Września na lata 2017-2020”. W związku z tym, że zakończył się okres jego obowiązywania opracowano nowy „Program opieki nad zabytkami dla Miasta i Gminy Września na lata 2021-2024” [tutaj], do którego zaproponowaliśmy między innymi następujące pomysły:
– rozszerzyć działanie i sposób realizacji udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków,
– stworzenie możliwości zwolnień z podatku od nieruchomości dla właścicieli remontujących zewnętrzne elementy budynków zabytkowych leżących w strefach ochrony historycznego założenia urbanistycznego,
– należy również zwrócić uwagę na inne charakterystyczne elementy krajobrazu kulturowego i dziedzictwa znajdujące się na terenie gminy, ale nie kwalifikujące się do innych kategorii. Takim elementem mogą być na przykład pozostałości kolejki wąskotorowej. Przykładowo w drodze pomiędzy Grzybowem a Wódkami znajdują się zatopione w asfalcie szyny. Są one jednym z ostatnich elementów pozostałych po istniejącej w tej okolicy kolejce wąskotorowej. Również takie drobne elementy powinny być chronione, ponieważ świadczą one o tożsamości miejsca i stanowią pamiątki po dawnych obiektach. Warto również zwrócić uwagę na krajobraz, który również winien być chroniony, a często jest zaszpecany reklamami.
– stworzenie gminnej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Bardzo ważną częścią dziedzictwa oprócz zabytków jest także tradycja, żywe niematerialne przejawy kultury odziedziczone po przodkach i przekazywane kolejnym pokoleniom. Warto podjąć działania mające na celu przegląd gminnego dziedzictwa niematerialnego i stworzenie listy, która w późniejszym czasie posłuży do ochrony tego dziedzictwa, a w dalszej kolejności do promocji powiatu wrzesińskiego, rozwoju turystyki, budowania poczucia lokalnej tożsamości itd.
Mamy nadzieję, że uda się przynajmniej niektóre z nich wprowadzić do „Program opieki nad zabytkami dla Miasta i Gminy Września na lata
2021-2024”.
