Od kilku lat piszemy o zabytkowym parku w Stanisławowie, zazwyczaj w kontekście nielegalnej wycinki drzew oraz sprawy wpisania go do rejestru zabytków. Tym razem mamy dobrą wiadomość w sprawie tej drugiej kwestii. Dnia 9 czerwca br. Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję o wpisaniu do rejestru zabytków województwa wielkopolskiego parku wraz z bramą parkową w Stanisławowie. Każdego, dla którego dziedzictwo historyczne i przyrodnicze jest ważne, decyzja ta bardzo ucieszy. Warto przypomnieć, że park w Stanisławowie pochodzi z przełomu XIX i XX wieku i należał do rodziny Chrzanowskich, którzy posiadali tutaj dwór autorstwa znanego architekta Rogera Sławskiego.
Działania mające doprowadzić do wpisania parku w Stanisławowie do rejestru zabytków rozpoczęliśmy na początku 2016 roku. Wówczas doszło do nielegalnej wycinki drzew w parku. Chcąc ochronić obiekt przed ewentualnym dalszym niszczeniem złożyliśmy wniosek o objęcie go ochroną przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w sierpniu 2018 roku wydał pozytywną decyzję. Od decyzji tej odwołał się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego właściciel (Gospodarstwo Rolno-Hodowlane Gąsiorek), w efekcie czego odwołanie zostało uwzględnione i sprawa ponownie wróciła do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Postępowanie administracyjne zostało uzupełnione o dodatkowe ekspertyzy i bania i w efekcie w ostatnich dniach drugi raz wydano decyzję o wpisaniu obiektu do rejestru zabytków.
Kilkuletnie działania organów administracji publicznej doprowadziły do tego, że nasza wiedza na temat tego obiektu została bardzo pogłębiona. Jak czytamy w uzasadnieniu decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków „brama parkowa na podstawie opinii dr inż. arch. Gabrieli Klause, badaczki architektury Rogera Sławskiego, jednoznacznie przypisana jest temu znanemu wielkopolskiemu architektowi, autorowi wielu ważnych realizacji na terenie Poznania i okolic, m.in. obiektów PeWuKi (Powszechna Wystawa Krajowa zorganizowana w Poznaniu 2 1929 r., dziś Międzynarodowe Targi Poznańskie), siedziby PTPN w Poznaniu (Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk), budynków użyteczności publicznej, kościołów, pałaców i dworów. W opinii Gabrieli Klause zestawione zostały detale dworu z detalami bramy, co wykazało spójność obu obiektów w zakresie dekoracji architektonicznej. Analogiczna brama autorstwa Rogera Sławskiego prowadzi do rozbudowanego w 1908 roku przez Sławskiego dworu w Skoraszewicach. (…) Ponadto analiza podobnych w układzie rozwiązań bramnych naprowadziła badaczkę na nieprzypisany do tej pory Sławskiemu dwór i bramę w Mełpinie.”
Dodatkowo w uzasadnieniu wskazano, że „jest to obiekt o wysokiej klasie artystycznej, a dowiedzione autorstwo Rogera Sławskiego podwyższa jego wartość zabytkową. Brama, obok starodrzewu skupionego głównie w części południowo-zachodniej parku, jest istotnym elementem założenia. (…) Park stanowi ostatni relikt wsi Stanisławowo związany z jej średniowieczną lokacją.”
Liczymy, że narodowe dziedzictw wraz z jego przyrodniczymi elementami doczekają się godnego traktowania ze strony odpowiedzialnych za opiekę nad tym miejscem.
