Zgodnie z ustawą prawo ochrony środowiska burmistrz sporządza cyklicznie gminny program ochrony środowiska. Taki dokument jest ważny, ponieważ jest podstawowym narzędziem prowadzenia polityki ochrony środowiska na terenie gminy.
Obecnie trwa opracowywanie dokumentu o nazwie „Program Ochrony Środowiska na lata 2020 – 2023 z perspektywą na lata 2024 – 2027 dla Miasta i Gminy Września”. Jego projekt został opracowany [można go znaleźć tutaj], a następnie poddany konsultacjom społecznym. Jako stowarzyszenie wzięliśmy udział w konsultacjach i zgłosiliśmy swoje propozycje:
1. Utworzenie nowych pomników przyrody – na terenie Miasta i Gminy Września znajduje się oficjalnie 8 pomników przyrody, a de facto 7, ponieważ nie istnieje już lipa drobnolistna „Anielka” w Stanisławowie – została wycięta. Ta liczba pomników przyrody od 14 lat nie uległa zwiększeniu, a wręcz się zmniejszyła. W związku z tym potrzebne jest utworzenie nowych pomników przyrody.
We Wrześni i okolicy jest dużo przykładów tworów przyrody, które śmiało mogą zostać objęte ochroną poprzez utworzenie pomnika przyrody. W większości są to sporych rozmiarów drzewa, rosnące pojedynczo lub w alejach. O naszych propozycjach pisaliśmy [tutaj].
2. Uporządkowanie kwestii pomników przyrody – w projekcie programu wskazano 6 pomników przyrody. W wykazie pominięto następujące pomniki przyrody:
– dąb szypułkowy „Stefan” – obw. 282 cm, wys. 15 m. Pomnik utworzony w 1987 r. Lokalizacja: Września, ul. 3 Maja;
– głaz narzutowy – obw. 810 cm, dł. 290 cm, szer. 270 cm, wys. 110 cm. Pomnik utworzony w 1965 r. Lokalizacja: Września, Park im. Józefa Piłsudskiego.
Powyższa kwestia wymaga uporządkowania oraz ujednolicenia i zaktualizowania wykazów pomników przyrody w bazach danych.
3. Nasadzenia drzew miododajnych na terenach śródpolnych – celem sadzenia drzew miododajnych jest przede wszystkim przeciwdziałanie wymieraniu pszczół. Sadzenie drzew miododajnych przyczyni się do bytowania pszczół, dzięki temu będą miały korzystniejsze warunki.
Dodatkowo nasadzenia śródpolne związane są z ideami agrarnymi generała Dezyderego Chłapowskiego z wielkopolskiej Turwi. Dzięki drzewiastym barierom rozbijane są podmuchy silnego wiatru, a tym samym drzewa zabezpieczają teren przed wywiewaniem cennych składników mineralnych. Drzewa zapewniają cień i spowalniają parowanie wody, a ponadto rośliny gromadzą ją w głębszych warstwach gleby.
4. Nasadzenia drzew w mieście i wzdłuż ciągów komunikacyjnych na terenie gminy – celem nasadzeń drzew w mieście oraz wzdłuż ciągów komunikacyjnych na terenie gminy jest przede wszystkim zwiększenie ochrony klimatu, ochrony akustycznej, a także komfortu życia mieszkańców.
Przykładowo wskazać można potrzebę nasadzeń przy drogach rowerowych (np. droga rowerowa w Obłaczkowie/Białężycach niedaleko VW – brak drzew, co powoduje brak osłony przed wiatrem i promieniami słonecznymi (parowanie). Dodatkowo należy zwrócić uwagę na roślinność na poboczach – zwłaszcza na terenach wiejskich. Rowy i pobocza często są zaniedbane, a w efekcie nowe drzewa nie mają możliwości rozwoju.
5. Nasadzenia drzew przy ciekach wodnych – rowy melioracyjne, rzeki – celem nasadzeń we wskazanych miejscach jest zmniejszenie parowania wody oraz walory estetyczne. Nasadzenia powinny się odbywać w odpowiedniej odległości od cieków wodnych.
6. Korzystanie przez Burmistrza Miasta i Gminy Września z uprawnień kontrolnych jako organu ochrony środowiska – Burmistrz Miasta i Gminy Września powinien korzystać z uprawnień jako organ ochrony środowiska możliwie często.
7. Usuwanie folii rolniczych – w 2019 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór wniosków na dofinansowanie dla samorządów w ramach programu priorytetowego „Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej”. Celem programu był rozwój systemów zagospodarowania odpadów z tworzyw sztucznych pochodzących z działalności rolniczej – np. folia do sianokiszonek, kiszonek, siatki i sznurek do owijania balotów, opakowania po nawozach i typu Big Bag. Należy monitorować pojawiające się programy i składać wnioski w kolejnych naborach do programów.
8. Promocja małej retencji – celem zadania jest popularyzowanie zbierania deszczówki z budynków, oczka wodne i stawki na polach, rowy melioracyjne – podjąć próbę magazynowania wody tam, gdzie jest potrzebna, czyli na polach uprawnych w ramach małej retencji.
